Gidsen / JETDIELINE

Binnenmaat, buitenmaat en rilmaat: het verschil

Drie maten beschrijven dezelfde doos en leveren toch verschillende getallen op. Het verschil ontstaat door de materiaaldikte en door het vouwen.

Binnenmaat: wat erin past

De binnenmaat beschrijft de bruikbare ruimte in de opgebouwde verpakking. Het is het juiste uitgangspunt als een product erin moet passen. Bij golfkarton is de binnenmaat de gebruikelijke referentie, en ook de FEFCO-code geeft maten als binnenmaten aan. Bij de binnenmaat hoort de ruimte om in te leggen en eruit te halen. Naar binnen gevouwen kleppen en kleppen kunnen de bruikbare ruimte bovendien verkleinen. Of de ruimte voldoet, blijkt pas met een proefmodel met het echte product.

Buitenmaat: wat ruimte nodig heeft

De buitenmaat beschrijft de buitenafmeting van de opgebouwde verpakking. Je hebt hem nodig als de doos in een verzenddoos, op een schap of in een display moet passen. Door de materiaaldikte is hij groter dan de binnenmaat. Hoeveel groter, hangt niet alleen van de dikte af. Overlappende vlakken, bijvoorbeeld bij de lijmklep of op de bodem, leggen op sommige plekken dubbel op. Controleer de buitenmaat daarom aan het opgebouwde proefmodel en niet alleen aan de platte tekening.

Rilmaat: wat op de tekening staat

De rilmaat is de afstand tussen de rillijnen van een vlak in de platte uitslag. Met deze maat werken de stansvorm en de snijtafel. De rilmaat is noch de bruikbare binnenruimte, noch de buitenafmeting. De omrekening hangt af van materiaal, rillijn en constructie. Noemt een drukkerij maten uit haar tekening, vraag dan naar deze referentie. Twee tekeningen met dezelfde getallen kunnen verschillend grote dozen beschrijven als de referentie niet dezelfde is.

Waarom de maten uiteenlopen

Bij het vouwen legt het materiaal zich om de rillijn en legt daarbij een stuk af. Hoe dikker het materiaal, hoe groter dit effect. De rilcompensatie verdeelt de materiaaldikte over de vlakken. Buitenliggende vlakken krijgen doorgaans meer toeslag dan binnenliggende. Kleppen die naar binnen vouwen, worden ingekort zodat ze niet tegen elkaar stoten. Bij golfkarton zijn de toeslagen groter en hangen ze af van de golfrichting. Vaste omrekenwaarden bestaan niet. Betrouwbare waarden ontstaan door te meten aan een testmodel van je eigen materiaal.

De maatreferentie ondubbelzinnig vastleggen

Noteer bij elke maatopgave de referentie en de eenheid, in de aanvraag net zo goed als in de vrijgave. Vraag door als iemand je maten zonder referentie noemt. In JetDieline kies je of je invoer betrekking heeft op binnenmaat, buitenmaat of rilmaat. De toeslagen en inkortingen staan in het gekozen materiaalprofiel. Meegeleverde profielen zijn startwaarden en nog geen meting van je karton. Importeer je een contour van je drukkerij, dan maak je eerst eenheid en maatreferentie duidelijk voordat je vergelijkt.

Stap voor stap

Bepaal het doel: moet het product erin passen, of moet de doos in iets anders passen?
Kies daarna binnenmaat of buitenmaat als referentie.
Noteer bij elk getal de maatreferentie en de eenheid.
Stem materiaal en materiaaldikte af met de drukkerij.
Meet de maten na aan het opgebouwde proefmodel.

Veelgestelde vragen

Kan ik de buitenmaat berekenen uit binnenmaat en materiaaldikte?

Alleen bij benadering. Overlappende vlakken en de rillijn beïnvloeden het resultaat. De werkelijke buitenmaat meet je aan het opgebouwde proefmodel uit het beoogde materiaal.

Welke maat staat op de tekening van de drukkerij?

Dat verschilt per bedrijf en type verpakking. In een stanstekening staan vaak rilmaten, bij golfkarton zijn binnenmaten gebruikelijk. Vraag uitdrukkelijk na voordat je getallen vergelijkt.