JetDieline
Maten uitproberen

Gidsen / JETDIELINE

Vezelrichting en golfrichting bij karton en golfkarton

Karton en golfkarton gedragen zich niet in elke richting hetzelfde. De vezelrichting en de richting van de golf beïnvloeden hoe stabiel een verpakking is en hoe ze vouwt.

Vezelrichting: de richting van de vezels

Bij de productie lijnen de vezels van papier en karton zich vooral uit in de looprichting van de papiermachine. Deze richting heet looprichting of vezelrichting. In vezelrichting is karton buigstijver dan dwars erop. Een vouwlijn evenwijdig aan de vezelrichting is daarom makkelijker te vouwen dan een dwars erop. Bij vocht zet karton dwars op de vezelrichting sterker uit. Bij velwerk geven de termen smalle baan en brede baan aan of de vezels evenwijdig liggen aan de lange of de korte zijde van het vel.

Wat de vezelrichting bij vouwdozen doet

De vezelrichting beïnvloedt hoe netjes rillijnen vouwen en hoe sterk zijwanden bol gaan staan. Ze heeft ook invloed op hoe goed een doos rechtop te zetten en te vullen is. Een doos heeft rillijnen in beide richtingen. Geen enkele vezelrichting is daarom ideaal voor alle rillijnen; de keuze is een afweging. Welke richting voor jouw constructie geldt, bepaalt de drukkerij. Leg die vast in de aanvraag en in de tekening, in plaats van het aan het toeval over te laten.

Golfrichting: de richting van de golf

Golfkarton bestaat uit buitenlaag, golf en binnenlaag. De golfrichting is de richting waarin de golven lopen. Staan de golven loodrecht, dan draagt een karton in de stapel meer last. Daarom ligt de golfrichting bij verzenddozen meestal evenwijdig aan de hoogte. Evenwijdig aan de golf vouwt golfkarton anders dan dwars daarop. De toeslagen en inkortingen voor het vouwen zijn groter dan bij karton en hangen af van de richting. Bij directe druk kan de golf bovendien in het drukbeeld zichtbaar worden.

Vezelrichting en velindeling

De richting beperkt hoe de uitslagen op het vel mogen liggen. Een gedraaide uitslag levert vaak meer uitslagen op hetzelfde vel op. Draait ze 90 graden, dan ligt ook de vezelrichting in de afgewerkte doos anders. Moeten alle dozen gelijk vouwen en even stevig zijn, dan moeten alle uitslagen dezelfde richting hebben. Dat kan meer materiaal kosten. De definitieve velindeling legt de drukkerij vast, omdat zij machine, gereedschap en velformaat kent.

De richting in het materiaalprofiel

In JetDieline hoort de vezelrichting bij het materiaalprofiel, samen met dikte, minimumwaarden en rilcompensatie. De toeslagen en inkortingen hangen ook af van de vezel- of golfrichting. De velindeling houdt rekening met afstanden, grijperrand en vezelrichting. Meegeleverde profielen zijn startwaarden. Betrouwbaar worden ze pas als je een testmodel van je materiaal bouwt en nameet. Verander je het materiaal of de richting, controleer het profiel dan opnieuw, in plaats van de vorige waarden ongecontroleerd over te nemen.

Stap voor stap

  1. Bepaal materiaal en materiaaldikte.
  2. Vraag de vezel- of golfrichting bij je drukkerij op.
  3. Noteer de richting in aanvraag en tekening.
  4. Plan de velindeling alleen met toegestane draaiingen.
  5. Vouw een proefmodel uit het beoogde materiaal en controleer rillijnen en stabiliteit.

Veelgestelde vragen

Hoe herken ik de vezelrichting van een karton?

Buig een vel voorzichtig in beide richtingen. In één richting geeft het makkelijker mee, dan ligt de buigas evenwijdig aan de vezelrichting. Bindend is de opgave van de fabrikant of van je drukkerij.

Moet de golf altijd loodrecht staan?

Nee. Bij verzenddozen is dat gebruikelijk, omdat loodrechte golven de stapellast dragen. Trays, displays en inlays kunnen andere eisen hebben. De beslissing neemt de verpakkingsfabrikant.

Passende functies

Controle

Problemen zien voordat je bestanden aanlevert

Passende begrippen

Passende gidsen

Jouw product. Jouw afmetingen. Jouw ontwerp.

Kies met JetDieline een passend sjabloon, pas het formaat aan en plaats tekst, logo en afbeeldingen direct op de verpakking.

Maten uitproberen Download in de Mac App Store
Een vraag over de app stellen
Alle talen